Oververhitting in nieuwe woningen: de warmtepomp als oplossing

Nieuwbouwwoningen hebben door de sterk geïsoleerde bouwschil en luchtdichte uitvoering steeds minder verwarmingscapaciteit nodig. Zuidelijk georiënteerde ramen met een hoge zonnetoetredingsfactor versterken die tendens. Op zich goed nieuws, maar de keerzijde van de medaille is dat zulke woningen in de zomer makkelijk oververhit raken. Daar bestaan echter oplossingen voor, zoals koeling met een warmtepomp.

In recente Europese rapporten stellen onderzoekers vast dat oververhitting van nieuwbouwwoningen een onderschat probleem is. Iedere volwassene produceert per uur zo’n 100 watt aan warmte. Kookplaten, strijkijzers, koelkasten, diepvriezen en televisies dragen daar kwistig toe bij.

Die warmte kan in nieuwe woningen niet weg. De verhoogde luchtdichtheid en isolatie van passief- en BEN-gebouwen zorgt immers voor een thermos-effect, waardoor die stijgende temperatuur binnenshuis vastgehouden wordt. Als de zon schijnt, zorgt de stralingswarmte via de ramen voor een verdere stijging van de binnentemperatuur. Niet enkel bij zomerse temperaturen is dat een probleem, ook in het voor- of najaar kan een woning zo onaangenaam warm zijn.

Ontdek onze oplossingen voor nieuwbouw

1COL_jeroen-schreurs.jpg
Auteur

Jeroen Schreurs

Waermepumpe-kuehlen.jpg

Thermische massa

Om oververhitting te vermijden, kunnen architecten alvast rekening houden met enkele ontwerprichtlijnen. Zorgen voor een hoge thermische massa – het vermogen van het bouwmateriaal om warmte en koude op te nemen – is zo’n aandachtspunt. Een houtskeletconstructie doet bijvoorbeeld het oververhittingsrisico toenemen, terwijl metselwerk en beton de warmte beter opslaan.

Ontwerpers kunnen ook kiezen voor een andere oriëntatie van de vensters of een lage toetredingsfactor van beglazing. Zulke ingrepen spelen natuurlijk weer in het nadeel van de lage verwarmingsnood – net één van de pluspunten van recente bouwvolumes.

Nog een oplossing: een degelijke zonwering, of luifels die voor schaduw zorgen. Die houden het grootste deel van de zonnewarmte wel buiten, maar bieden geen oplossing voor de ‘opstapeling’ van warmte binnenin de woning. Een airconditioner is natuurlijk ook een mogelijkheid, maar die verbruikt enorm veel energie – terwijl je dat net wil vermijden in een lage-energiewoning. Zo’n toestel verstoort ook de luchtbalans in huis.

Warmtepomp als oplossing

Daarom kijken steeds meer huiseigenaars in de richting van koeling met een warmtepomp. Die installeer je natuurlijk in de eerste plaats als verwarmingssysteem voor de winterperiode, maar de koelingsmogelijkheid van een warmtepomp maakt het systeem enorm geschikt voor sterk geïsoleerde woningen. Omdat zo’n warmtepomp de vloeren en wanden verwarmt en niet de lucht, werkt ze veel zuiniger dan een airco. Een water/water-warmtepomp is geschikt als koelinstrument, maar vooral grond/water-warmtepompen (ook wel geothermische warmtepompen) komen in de zomer goed van pas. Die gebruiken ’s winters de aardwarmte om je huis met een hoog rendement op te warmen.

Viessmann biedt een heel gamma aan grond/water-warmtepompen aan. De Vitocal-G serie heeft oplossingen met verschillende vermogens en functies voor elk type woning.

Waermepumpen.jpg
active cooling box naast Viessmann warmtepomp

Actieve koeling

Hoe werkt zo’n koelende warmtepomp dan juist? Er zijn twee mogelijkheden: actief en passief. Bij die eerste variant draait de werking van de warmtepomp gewoon om. De woning wordt de warmtebron, de compressor pompt actief warmte uit de woning en geeft ze af aan de ondergrond. Ook lucht/water-warmtepompen werken op deze manier.

Veel geothermische warmtepompen bieden die functie echter niet standaard aan, maar Viessmann-klanten kunnen de Vitocal 300-G/350-G uitbreiden met de AC-box. Die uitbreiding stuurt de actieve en passieve koeling van het systeem.

De echte troef

Passief – of natuurlijk – koelen is de echte troef van een warmtepomp. De compressor van het systeem wordt immers uitgeschakeld, enkel de circulatiepomp verbruikt elektriciteit om het koele grondwater door het buizennet te jagen. Dat is erg energiezuinig en doet de temperatuur in een woning met 2 tot 5° C dalen.

Een bijkomend voordeel is dat de bodemtemperatuur door passieve koeling enkele graden stijgt, wat het rendement van de warmtepomp bij de start van het daaropvolgende winterseizoen weer naar boven trekt. Viessmann biedt hiervoor naast de AC-box ook de NC-box aan, een warmtepompregelaar die de verwarmingsspecialist makkelijk kan installeren.  

NC-Box-XL.jpg