Gas als fossiele brandstof voor de verwarming

Samen met olie behoort gas tot de belangrijkste primaire energiedragers. Niet alleen in de industrie is er een grote vraag naar gas. Ook voor de verwarming van woonblokken en woningen is deze fossiele brandstof niet langer weg te denken. Hoe belangrijk gas in de verwarmingssector is, blijkt uit de officiële statistieken: Bijgevolg behoren verwarmingssystemen op gas tot de frequentst gebruikte verwarmingssystemen. Heel veel verwarmingstoestellen werken op gas.

Gas als aandrijfkracht en grondstof voor verwarming

Het bekendste verwarmingssysteem is in dit geval de verwarming op gas. Via verbranding van de brandstof genereert ze warmte. Daarbij kan het systeem de brandstof niet alleen in gasvorm, maar ook in vloeibare vorm (vloeibaar gas) verbranden. Maar dit is zeker niet het enige verwarmingstype waarbij gas als energieleverancier wordt gebruikt. Zo verbranden WKK-modules gas om een turbine aan te drijven, die op haar beurt dan stroom en warmte produceert. Ook warmtepompen maken naar keuze gebruik van elektriciteit of gas als aandrijfkracht om een compressor aan te drijven. Een bijzonder verwarmingstype is de brandstofcel-verwarming. Ook dit type gebruikt gas als energieleverancier om warmte en stroom te genereren. De essentie hierbij is dat in dit geval het gas niet wordt verbrand, maar chemisch gescheiden. De eigenlijke brandstof is hier niet het gas zelf, maar het daaruit gereformeerde waterstof.

Op de foto is een installatie voor de verwerking van de brandstof gas te zien.

Ontstaan en voorkomen

De vorming van gas, in dit geval aardgas, lijkt sterk op de manier waarop aardolie ontstaat. Deze beide grondstoffen ontstaan na verloop van meerdere miljoenen jaren uit organisch materiaal en komen deels in enorme voorraden voor. Aardgas zelf is een mengsel van methaan, stikstof en andere koolwaterstoffen zoals ethaan, propaan en butaan. Het kan onder andere via boringen naar de oppervlakte worden gebracht. Nog niet zo lang geleden werd aardgas als bijproduct bij de winning van olie meestal afgefakkeld. Dat is niet alleen zuivere verspilling maar belast op termijn ook het milieu. Inmiddels hebben de overheden van de landen waar het gewonnen wordt, afspraken gemaakt om dit affakkelen te verbieden.

Aangezien een groot deel van onze planeet miljoenen jaren geleden door de oerzeeën werd ingenomen, komt aardgas in zowat alle gebieden wereldwijd voor. De grootste reserves vinden we dan ook in het Midden-Oosten, gevolgd door Europa en Eurazië. De lijst van landen waar de grootste hoeveelheden aardgas worden gewonnen, wordt echter niet aangevoerd door Saoedi-Arabië, maar door de Verenigde Staten. Gas kan ook regeneratief worden gewonnen. Het gekende biogas wordt gerealiseerd uit biomassa zoals maïs, suikerbieten of andere energieteelten in speciaal daartoe opgetrokken installaties.

Reserves en resources

Bij de vraag of de levering van gas de komende jaren gegarandeerd is, moeten we eerst een onderscheid maken tussen reserves en resources. Reserves is de term die wordt gebruikt voor de al ontdekte hoeveelheden, terwijl de term resources alleen betekent dat de stof aanwezig, maar nog niet rendabel bruikbaar is. In een verslag van het Britse mineraalolieconcern BP staat het volgende: Het duurt 55,1 jaar om de aardgasreserves volledig op te gebruiken.

Dit op voorwaarde dat het verbruik constant blijft. De onderneming heeft deze berekening gebaseerd op de cijfers van het jaar 2014. Daarom werd wereldwijd amper 4000 miljard kubieke meter gas verbruikt. Vergeleken met de al beschikbare reserves is de hoeveelheid resources die nog niet rendabel kunnen worden gewonnen, aanzienlijk groot. De Duitse federatie voor aardgas, aardolie en geo-energie gaat ervan uit dat we nog voor maximaal 260 jaar over aardgas beschikken.

De brandstof gas kan ook regeneratief worden gewonnen.

Voordelen van het gebruik van gas

Het gebruik van gas biedt heel wat voordelen voor zowel de gebruiker als het milieu. Op grond van het hoge energiegehalte verwarmen eigenaars van dit soort installaties bijzonder zuinig, precies wanneer de verwarmingsketel met de condensatietechniek werkt. Wat deze techniek zo bijzonder maakt, komt u te weten in het hoofdstuk Voordelen van de gascondensatietechniek. Het staat vast dat gas in vergelijking met andere fossiele brandstoffen zeer schoon verbrandt. Het stoot minder CO2 uit dan bijvoorbeeld aardolie en produceert nauwelijks schadelijke stoffen zoals stikstofoxiden en zwaveldioxide. Op die manier wordt het milieu ontlast.

Ook de industrie zet in op deze brandstof. Vooral bij de elektriciteitsproductie speelt gas een belangrijke rol. Vergeleken met traditionele energiecentrales zijn aardgascentrales makkelijk op te starten en stil te leggen. Ze worden dan ook vaak ingezet om snel en veilig te compenseren bij een piekbelasting. Een ander voordeel is het zeer goed uitgebouwde distributienet. Dit biedt een optimale basis voor het gebruik van de ‘Power to Gas’-technologie. Deze technologie betreft de omzetting van (ecologisch schone) overtollige stroom, die bijvoorbeeld door windmolenparken wordt geproduceerd, in bruikbaar gas.

Omschakeling naar gas en verbrandingswaarde

Momenteel vindt een omschakeling plaats van L-gas naar H-gas. De kosten hiervoor zijn ten laste van de gasvoorzieningsmaatschappij resp. het Duitse federaal netwerkagentschap. Eigenaars van een verwarming op gas moeten enkel alle correspondentie, aanwijzingen en afspraken in acht nemen die ze van hun energiebedrijf ontvangen. De omschakeling heeft enerzijds tot doel de voorziening te garanderen, en anderzijds tot een eenvormig gastype te komen. Want de verbrandingswaarde, m.a.w. het energiegehalte is bij gas niet altijd hetzelfde. Deze waarde ligt bij L-gas bijvoorbeeld tussen acht en tien kilowattuur per kubieke meter. Bij H-gas gaat het al om tien tot twaalf kilowattuur per kubieke meter. Wie de verbrandingswaarde van het aangekochte gas wil kennen, moet er zijn gasfactuur op nakijken. Daarin wordt dit meestal aangegeven. Is dat niet zo, dan loont het de moeite om dit even bij de gasleverancier na te vragen.

De omschakeling geldt niet voor wie al over een Viessmann-condensatieketel met de slimme Lambda Pro Control-regeling beschikt. Want deze verbrandingsregeling past zich automatisch aan de gaskwaliteit aan en kan het energierijke H-gas moeiteloos verbranden. Uitgebreide informatie hierover vindt u op de pagina over de gasomschakeling.